Educatie - Geschiedenis in een notendop Vloeistoffen in balans
Genezende bloedzuigers
Goud uit lood De geneeskunde bestond vooral uit het overleveren van recepten en de apothekers van vroeger hadden veel weg van Severus Sneep (van Harry Potter). Veel nieuwe ontdekkingen werden er niet gedaan. De alchemisten van toen waren vooral bezig om goud uit lood te maken en de Canon van de heelkunde van Ibn Sina (Avicenna uit Oezbekistan) bleeft het belangrijkste boek van 1000 tot 1500 na Christus. De Arabieren ontdekten overigens in dezelfde periode wel de grondslagen van de scheikunde (alchemie), wiskunde (algebra – de Hisab al-jabr van Al-Khwarezmi - algoritme) en sterrenkunde (astronomie). De gouden eeuwen van de Arabieren! Het inzicht van Paracelsus Eén van de Europeanen die kennis in Arabische gebieden hadden vergaard was Paracelsus, eigenlijk Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim geheten. Paracelsus had de baanbrekende gedachte dat alle stoffen giftig konden zijn, als de toegediende dosis ervan maar groot genoeg was. “Dosis sola facunt venenum” is zijn belangrijkste inzicht, tenminste volgens zijn volgelingen die wel het Latijn beheersten. Per saldo is dit de grootste ontdekking uit duizenden jaren geneeskunde. De eerste patiënten die van Paracelsus lood, arsenicum en kwikzilver kregen toegediend, zullen echter minder blij zijn geweest.
De schreeuwende mandragora Paracelsus was een aanhanger van de signatuurleer. Volgens deze leer, die nog steeds voortleeft in de hedendaagse altenernatieve geneeswijzen, kon je aan een plant zien waar deze goed voor was. Zo was bijvoorbeeld mandragora of alruin goed voor het lichaam omdat het op een mensje leek. De plant schreeuwde oorverdovend als je hem uit de grond trok (ook dit zien we terug in Harry Potter). Men gebruikte daarom honden om de mandragora uit de grond te trekken. Arme honden: ze moesten ook al in de nacht naast het bed liggen zodat de gewrichtspijnen uit de mens naar de hond konden overstappen (de sympathieleer). Inzicht door onderzoek Hierna volgden nog vitalisme, magnetisme en homeopathie. Ziekten kwamen vaak op magische manier van buiten af; zo werd griep veroorzaakt door buitenaardse invloeden – influenza en werd malaria veroorzaakt door slechte lucht – mal aria. Maar door de ontdekking van de microscoop en anatomische lessen ontstonden er wetenschappers die liever wat dichter bij de grond bleven. En in het midden van de 19-de eeuw toonden wetenschappers aan dat ziekte een probleem was van cellen, en dat infectieziekten werden overgebracht door net zichtbare microorganismen die die cellen konden ziekmaken. Het begin van de biomedische wetenschap! Voor een overzicht van de ontwikkeling van moderne geneesmiddelen, zie de informatie onder het kopje: "Het maken", links in het menu. En verder… Figuren van de chemsoc.org/timeline. |
Duizenden jaren geleden ontstond op verschillende plaatsen ter wereld eenzelfde theorie over ziekte en gezondheid. Deze luidde dat het lichaam uit vloeistoffen 
|